Artemis Tapınağı

Bizanslı Philon “Babil’in asma bahçelerini, Olimpos’taki Zeus Heykelini, Rodos Kolossusu’nu, yüksek piramitlerin kudretli işçiliğini ve Mausoleus’in mezarını gördüm. Ama bulutlara doğru yükselen Efes’teki tapınağı gördüğümde, diğerlerinin tümünün gölgede kaldığını hissettim.” diye yazmıştı.
Tanrıça Artemis adına ilk türbe M.Ö.800′lü yıllarda Efes’teki nehrin yakınındaki bataklık kıyıya yapılmıştı. Bazen Diana da denen Efes tanrıçası Artemis, Yunan Artemis’iyle aynı değildi. Yunan Artemis’i av tanrıçasıydı. Efes Artemis’i ise belinden omuzlarına kadar birçok göğüsle resmedildiği gibi verimlilik, bereket ve doğurganlık tanrıçasıydı.
Bu eski tapınakta muhtemelen Jüpiterden düşen bir meteorit olduğu düşünülen kutsal birtaş vardı. Tapınak, sonraki yüzyıllarda birkaç kez tahrip olmuş ve yeniden inşaa edilmiştir. M.Ö.600′lerde Efes şehri büyük bir ticaret limanı haline geldi ve Chersiphron adlı bir mimar yüksek taş kolonları olan yeni ve büyük bir tapınak inşaa etti.
Lidya kralı Croesus, M.Ö.550′de Efes’i ve Anadolu’daki diğer Yunan şehirlerini fethetti. Bu savaş sırasında mabet tahrip oldu. Croesus, mimar Theodorus’a daha öncekilerin hepsini gölgede bırakan yeni bir mabet yaptırdı. Yeni tapınak öncekinin 4 katı büyüklükte 90 metre yükseklikte ve 45 metre genişlikteydi. Masif bir çatı, yüzden fazla taş sütunla destekleniyordu
M.Ö. 356′da Herostratus adlı biri tarafından çıkarılan bir yangında yanarak tahrip oldu. Bundan kısa bir süre sonra o günün en ünlü heykeltraşı olan Scopas’lı Paros tarafından yeni bir mabet yapıldı. Romalı tarihçi Pliny’ye göre yeni tapınak, 130 metre uzunlukta ve 68 metre genişlikteydi. Tavanı, yükseklikleri 18 metre olan 127 adet sütun destekliyordu. İnşaat 120 yıl sürmüştü. Büyük İskender M.Ö.333′de Efes’e geldiğinde tapınağın inşaası hala devam ediyordu. Bu yeni tapınak, Yunan tapınakları içinde o güne kadar yapılan en büyük yapı idi. Tapınağın başka bir özelliği de tamamen mermerden yapılmış olmasıydı.
M.S. 57′de St. Paul hristiyanlığı yaymak için Efes’e geldi. O kadar başarılı oldu ki bundan, şehrin demircisi ve tapınaktaki heykellerin sahiplerinden birisi olan Demetrius büyük bir korkuya kapıldı. Çünkü Demetrius tapınaktaki heykellerin bir kısmının sahibiydi ve her yıl tapınağa hacca gelenlerden iyi bir geliri vardı ve insanların dinini değiştirmesi demek onun geçimini kaybetmesi anlamına geliyordu. Birlikte ticaret yaptığı diğer kişileri de yanına alan Demetrius heyecan verici ve “Yaşasın Efesliler’in Artemisi” diye biten bir söylev yaptı ve halkı galeyana getirdi. Hemen sonra St. Paul’un yardımcılarından ikisini tutukladılar. Bunu bir isyan takip etti. Sonuçta St. Paul, tutuklanan yardımcılarıyla şehri terketti ve Makedonya’ya geri döndü.

(more…)

              Arkeometri, arkeolojide çeşitli fen ve doğa bilim dallarının matematiksel ölçüm ve analiz yöntemlerinin uygulanması ve kullanılması olarak tanımlanabilir. Bu bilim alanında günümüzde yapılan arkeolojik araştırmaların kültür tarihi açısından, elden geldiğince eksiksiz olarak değerlendirilebilmeleri için, fen ve doğa bilimlerinin çeşitli dallarından birlikte yararlanılır.

Aslında arkeometrinin başlangıcının 19.yy’ın başlarına kadar geriye gittiği söylenebilir. 1800’de ilk kez M.H. KLAPROTH (1743-1817) Berlin Bilim Akademisinde sikkeler, camlar ve Ortaçağ heykelleri üzerinde gerçekleştirdiği bazı kimyasal analizlerin sonuçları hakkında bir bildiri verir. (J.Riederer 1982) 19.yy’ın sonlarına doğru ve yüzyılımız başlarında gerek Avrupa’da Üst Paleolitik Devir mağara duvar resimlerinin bulunuşu, Önasya’da, Anadolu’da başlayan ve yoğunluk kazanan arkeolojik kazılarda ele geçen çeşitli buluntular, metal, keramik, cam, duvar resimlerinin boyaları gibi organik malzemeden yapılan araç ve gerecin kimyasal analizleri büyük ölçüde artmaya başlar. Troya kazıları, Ur Kral Mezarları’nın keşfi, Mısır’da özellikle Flinders Petrie’nin Negade kültürüne ait buluntuları, bu analizlerin daha yoğun bir biçimde yapılmasını sağlar. Böylece Kalaproth’un analizlerini, F. Rathgen, C.H Besch, J.R Partington, H.H Coghlan ve daha birçoklarının araştırmaları izler ve bunlar gitgide daha büyük bir ilgi ile karşılanır.

1878’de Baron De Geer İsveç’de göl ve bataklık tortul kültelerindeki yıllık ömürlü bitki kalıntılarını inceleyerek, bunların içinde bulunduğu balçık katmanlarının sayımına dayanan, “Varv analizleri” olarak adlandırılan bir mutlak tarihlendirme yöntemi geliştirir. Böylece günümüzden yaklaşık 9 bin yıl öncesine kadar giden mutlak bir yaş tayini yapma imkanı doğar. 1920’lerde Yugoslav matematikçi ve astronomlarından Milutin Milankovitz ise, güneş sistemindeki lekelerin dünyada iklim değişmelerine neden olduğu varsayımından hareket eder; bu değişimlerin matematiksel olarak hesaplanması Buzul Çağlarının 600.000 yıl kadar geriye tarihlendirilebileceğini ortaya koyar.

1901’de bulunan, fakat arkeoloji alanında 1929’da ilk olarak uygulanan bir diğer yöntem ise “dendrokronoloji”dir. Uzun ömürlü ağaçların yatay kesitlerindeki halkların oluşumları ve bunların sayılmaları ile, ağacın kesildiği zamandaki yaşının mutlak olarak bulunabileceği anlaşılır.

(more…)

Arkeometri

Arkeometri Sir Christopher Hawkes tarafından, yayımına 1958’de başlanan History of Art at Oxford ve Arkeoloji Araştırma Laboratuarı bülteninin ismi olarak bulunmuş bir kelimedir.

Arkeometri kelimesi arkeoloji ve metric (Grekçe meitron kelimesinden “ölçme işlemi” bir ölçüm) kelimelerinin birleşiminden meydana gelmiştir ve arkeolojik buluntuların değerlendirilmesinde kullanılan ölçüm veya sistemler anlamına gelmektedir.

Bu kelimenin ikinci kısmının arkaik olarak gösterilen anlamı arkeologlarla fizik ve tabii bilimciler arasında ortak bir yüzey temin etme konusunda arkeometrinin rolü ile anlam kazanmıştır. Çok kısa olarak arkeometri, arkeolojik verilerin fiziksel ve kimyasal metodlarla, matematiksel modelleme, istatistiksel analiz ve bilgi edinme teknikleri ile değerlendirilmesi şeklinde açıklanabilir.

Arkeometri’yi çeşitli disiplinlerin Arkeoloji’de ortak çalışması diye özetleyebiliriz. Bu disiplinlere Antropoloji, Zooloji, Botanik, Biyoloji, Biyokimya, Keramoloji, Metalurji, Malzeme Bilimi,Yerbilimleri, Fizik, Kimya, Matematik, İstatistik, Bilgisayar Bilimleri ve çeşitli tarihleme metodları örnek olarak sayılabilir. Eskiden Arkeometri denince sadece arkeolojik seramik üzerine yapılan çalışmalar kasdedilirdi.

Arkeolojide oluşan somut bir soru üzerine, bu sayılan displinlerden biri veya birkaçı arkeolojiyle ortak çalışmalar yapabilmektedir.

Arkeolojik çalışmaların başlangıcı çok eski zamanlara dayanmaktadır. Bununla birlikte bu bahsedilen disiplinlerin kullanımı ve uygulanması ortalama olarak son 50 yıldır büyük bir gelişme göstermiştir.

(more…)

Arkeometri

“Arkeometri” sözcüğü “arkeoloji” ve “metrik” sözcüklerinden türetilmiştir. Anlam olarak fen ve doğa bilimleri yöntemleri kullanılarak eski eserlerle ilgili her türlü ölçüm ve değerlendirme yapılmasını içerir.

Arkeometri çalışmalarının yapıldığı laboratuvarlarda ve kullanılan tekniklerde endüstriye dönük yönler bulunmaktadır. Örneğin, çevre radyasyon ölçümleri, spektroskopik analizler ve kimyasal analizler, arkeometri çalışmalarında kullanılan dozimetrelerin endüstriyel uygulamalarda da kullanılabilmesi.

Tanımı:

      Arkeolojide çeşitli fen ve doğa bilim dallarının matematiksel ölçüm ve analiz yöntemlerinin uygulanması ve kullanılması olarak tanımlanabilir.

Arkeometriye Genel Bir Bakış ve Arkeolojideki Önemi:

Günümüzde yapılan arkeolojik araştırmaların kültür tarih açısından,elden geldiğince eksiksiz olarak değerlendirilebilmeleri için fen ve doğa bilmlerinin çeşitli dallarından birlikte yararlanılan bu yeni bilim alanından diğer ülkelerde olduğu gibi son yıllarda ülkemizde de daha yoğun bir şekilde yararlanılmağa başlanmıştır. (more…)

Ancient Egypt

There are days when the sand blows ceaselessly, blanketing the remains of a powerful dynasty that ruled Egypt 5,000 years ago. When the wind dies down and the sands are still, a long shadow casts a wedge of darkness across the Sahara, creeping ever longer as the North African sun sinks beyond the horizon. This is where our history of Egypt begins, in the shadow of the Great Pyramid of Giza, where stone meets sky as a testament to one of the greatest civilizations on earth. Here, on the plateau of Giza, 2,300,000 blocks of stone, some weighing as much as 9 tons, were used to build an eternal tomb for a divine king.

Five thousand years ago, the fourth dynasty of Egypt’s Old Kingdom was a highly advanced civilization where the kings, known as pharaohs, were believed to be gods. They lived amidst palaces and temples built to honor them and their deified ancestors. “Pharaoh” originally meant “great house,” but later came to mean king. What we know of this early society changes and is re-interpreted year by year as new archaeological finds discovered beneath the desert sands revise our understanding of ancient Egypt. This project will show you science in action — bringing you face to face with the evidence archaeologists use to understand the meaning of Giza’s pyramids, and to the process of evaluating the finds they will uncover beneath the sands of the plateau.

Before looking closely at pharaonic society and the beginning of the Pyramid Age, one first has to step into Egypt’s landscape and take a look around. Ancient Egyptians called their land “Kemet,” which meant “black,” after the black fertile silt-layered soil that was left behind each year during the annual inundation, when the Nile flooded the fields. The most prevalent color of the desert, however, is a decidedly reddish-yellow ochre. The Egyptians called the desert “deshret,” meaning “red,” and this endless carpet of sand covers an estimated 95 % of Egypt, interrupted only by the narrow band of green carved by the waters of the Nile. Here, the extreme dry sands of the desert meet the fertile silt-laden soils along the Nile — a river that provides a source of life for the entire nation and a good part of the African continent.

Our history of Egypt begins around the year 3,000 BC with the unification of Upper and Lower Egypt into one united kingdom. Under this new ruling dynasty, the first King was Menes, and thirty dynasties would follow. It was at this time that hieroglyphic writing made its first appearance, in the tombs and treasures of the pharaohs. To seal the unification of Upper and Lower Egypt, Menes founded the capital city of the kingdom at the place where the two met: at the apex of the Nile, where it fans out onto the fertile silt plain. The fortress city was named “White Walls” by Menes, but it is known today by its Greek name, Memphis. For much of the 3,000 years of ancient Egypt, it remained the capital seat of the pharaohs. Only 20 miles to the north of Memphis is the modern capitol, Cairo, still situated near the juncture of the Nile valley and the delta.

How does the pyramid fit into early Egyptian life? Pyramids today stand as a reminder of the ancient Egyptian glorification of life after death, and in fact, the pyramids were built as monuments to house the tombs of the pharaohs. Death was seen as merely the beginning of a journey to the other world. In this society, each individual’s eternal life was dependent on the continued existence of their king, a belief that made the pharaoh’s tomb the concern of the entire kingdom.

Pictures on the walls of tombs tell us about the lives of the Kings and their families. We know pyramids were built during a king’s lifetime because hieroglyphs on tomb walls have been found depicting the names of the gangs who built the pyramids for their kings. Furniture and riches were buried with the king so he would have the familiar comforts of his lifetime buried near him. Attendants and wives who died after the king were also buried close to him. These graves of relatives and courtiers can be found on the outskirts of kings’ tombs, lying beside the pyramids. Whole subdivisions of tombs of those in high positions in the court of a king can be found surrounding the pyramids of Giza. These are primarily mastabas, or covered rectangular tombs that consist of a deep burial shaft, made of mud brick and half-buried by the drifts of sand on the plateau.

The first pyramid was the Step Pyramid at Saqqara, built for King Zoser in 2750 BC. This first application of large-scale technology, however, is often attributed to Imhotep, the architect of the Step Pyramid. He was not a pharaoh, but was the Director of Works of Upper and Lower Egypt. The superstructure of the pyramid was made of small limestone blocks and desert clay. Inside, the burial chamber and storage spaces for Zoser’s grave goods were carved out of the earth and rock beneath the structure. Imhotep’s intent was to mimic the basic structure of King Zoser’s palatial home in the burial chamber. The tomb, like those that followed, was meant to be a replica of the royal palace. In early tombs, the central area was always the burial place. The other surrounding rooms contained burial artifacts such as furniture and jewelry and other provisions owned by the king. False doors of heavy stone, inscribed with hieroglyphs, represented passageways between rooms. There were no real doors between the rooms, because it was believed the king would be able to move about his rooms, in the afterlife, without the help of structural passageways.

It was only 150 years later, in the fourth dynasty of Egypt’s Old Kingdom, that King Khufu commissioned the building of the largest pyramid of all, the Great Pyramid, which is the last remaining wonder of the Seven Wonders of the World. It is thought that in 816 AD Caliph al-Mamun first ordered workers to blast through the blocked stone entrance in order to explore within Khufu’s pyramid. But looters, probably from dynastic Egyptian times, had already absconded with King Khufu’s burial treasures and his body. This is true of all of the pyramids at Giza, so very little is known about Khufu or any of his successors who were buried at Giza. Archaeologists, nonetheless, continue to look for pieces of this puzzle to further our understanding of the Pyramid Age and the pharaohs that ruled Egypt.

(more…)